Opatrywanie ran. Charakterystyka ran kontynuacja: rana kąsana np. zwierze i człowiek rana zakażona, bardzo długo się goji, pozostają blizny, małe krwawienie. Rana zatruta np. owady, żmija proces gojenia długi. Rana postrzałowa zmiany morfologiczne, złamane kości. Gojenie ran: gojenie doraźne zrastanie brzegu rany, gojenie przez ziarninowanie, rana przykrywa się naskórkiem, Ziarninia młoda tkanka łączna, gojenie pod strupem. Zakażenie przyranne: tężęc choroba zakaźna atakuje układ nerwowy, następuje poprzez zanieczyszczenie rany ziemią. Bandażowanie: obwój kolisty (2), obwój śrubowy (2), obwój wężowy (3), obwój kłosowy, obwój śrubowy zaginany, żółwiowy zbieżny, żółwiowy rozbieżny.
Rodzaje ran ciąg dalszy. Charakterystyka ran kontynuacja: rana kłuta np. nóż, igła, gwóźdź, niewielki otwór wkłucia, głęboki, wąski kanał rana obficie krwawiąca, wewnętrzna rana jest zakażona, rana długo się goji pozostaję blizna. Rana szarpana np. pogryzienie, haczyk, rana nieregularna, poszarpana, rana zakażona, pozostaję blizna, konieczne jest szycie. Rana tłuczona młotek, cegła, zdarty naskórek, siniec. Rana miażdżona - przejechanie, przygniecenie, upadek z dużej wysokości, udeżenie tępym narzędziem, silny ból, niewielkie krwawienie, połamanie, zmieżdżenie kości.
Rodzaje ran. Rana uszkodzenie tkanki, którym towarzyszy przerwanie ciągłości powłok skóry. Podział ran: za względu na charakter otworów zewnętrznych (rany regularne gładkie, np cięte, rąbane, kute i nieregularne szarpane, tłuczone, miażdżone, rany postrzałowe, przestrzałowe, ślepe, styczne), ze względu na lokalizację np. głowa, ręka, noga. Ciężkość zranienia: lekkie, średnio ciężkie, ciężkie, śmiertelne. Liczba ran: rany pojedyncze, mnogie, miksy. Charakterystyka ran: rany cięte np. nóż, żyletka itp. przebieg prosty, nie jest głęboka, małe krwawienie, pozostaje mała blizna, do tygodnia goji się. Rana rąbana np. siekiera, tasak, przebieg prosty, rana głęboka, krwawienie obfite, konieczne szycie, dłuższy proces gojenia się, pozostaję bizna.
Przepisy bezpieczeństwa w strzelectwie sportowym ciąg dalszy. Komendę stop powinien wydać każdy kto pierwszy zauważy niebezpieczeństwo. Zabronione jest dotykanie cudzej broni. Po zakonczeniu strzelania broń musi być rozładowana i poddana kontrolii. W czasie trwania strzelania zabronione jest wychodzenie przed linię ognia. Na strzelnicy nie wolno celować i strzelać do ludzi i przedmiotów znajdujących się po za kulochwytem. Osoby strzelające powinny używać ochraniaczy słuchu. Na strzelnicy zabrania się palenia tytoniu, spożywania alkoholu, środków odużąjących oraz przebywania pod ich wpływem. Za bezpieczeństwo użytkowników strzelinicy odpowiada prowadzący strzelanie i strzelający. Osobę naruszającą regulamin strzelnicy usuwa się ze strzelnicy.
Przepisy bezpieczeństwa w strzelectwie sportowym. Nigdy nie kieruj wylotu lufy karabinu w kierunku ludzi. Każdorazowo po wzięciu broni do ręki sprawdź czy jest rozładowana. W czasie odpoczynku nigdy nie odkładaj broni załadowanej. Nigdy nie pozostawiaj broni bez dozoru. Broń ładuj wyłącznie na stanowsiku strzeleckim, na lini ognia, lufą skierowaną w kulochwyt, prostopadle do lini tarcz i tylko po komendzie prowadzącego ładuj, start. Przy ładowaniu broni nie korzystaj z pomocy innych. Po komendzie stop wydanej przez prowadzącego strzelanie lub inną osobę, strzelający bezzwłocznie przerywa strzelanie.
Ciało obce w organiźmie. Użądlenia. Objawy: ból, obrzęk, zaczerwienienie, swędzenie, ataki duszności, dreszcze, ból, zawroty głowy, zaburzenia oddechu i krążenia. Pomoc: uspokoić poszkodowanego, wyciągnąć żądło, zimny okład, wypić calcium (wapno) dla alergików wezwać pogotowię podać kostki lodu do ssania. Ciało obce przedmiot lub substancja tkwiąca w tkankach, wprowadzona na skutek urazu, nieuwagi, zabawy. Ciało obce w drogach oddechowych - niedrożność dróg oddechowych. I pomoc: udeżenie otwartą dłonią między łopatkami w pozycji pochylonej, uścisk Meimlicha (nie stosować u dzieci i kobiet wciąży), wziąść małe dziecko za nogi głową do ziemi i potrząsać.
Ukąszenia, użądlenia, pogryzienia. Następstwem ukąszeń i pogryzień są rany kąsane (szarpane lub kłute) lub zatrute. Obrażenia te są niebezpieczne ze względuna łatwość zakażenia, stwarzają zagrożenia życia. Ukąszenia: najczęstsze miejsce ukąszenia stopy, łydki, dłonie, objawy: dwie punktowe rany, uczucie lęku, strachu, zaczerwienienie, lekki ból, pocenie się, drgawki, przyspieszenię tętna i oddechu. Pomoc: założyć opaske uciskową powyżej miejsca ukąszenia (zapamiętać czas założenia), naciąć rane, Nie Wolno Wysysać Jadu!! transport do punktu medycznego (pozycja leżąca, noga lub ręka ułożona poniżej poziomu serca), podanie anatoksyny na jad żmiji. Pogryzienia zwierząta, człowieka, pomoc: przemyć rane wodą z mydłem, zaopatrzyć ranne.
